Over de van ik naar wij cultuur gesproken

Schermafbeelding 2013-02-19 om 07.06.36

Hans Spekman schrijft op Joop.nl

‘Over wat van Waarde is’

Een ding staat voorop: er moet een omslag komen van ‘ik’ naar ‘ons’ lees er meer over op

http://www.joop.nl/opinies/detail/artikel/19614_over_wat_van_waarde_is/

Hans,

Over de van ik naar wij cultuur gesproken…..

Ik heb je mee gemaakt tijdens dat gesprek vorige week en ik ben weg gegaan omdat het duidelijk werd dat het helemaal niet ging om wat iedereen vond van de PvdA. Het ging er blijkbaar om om te kijken of dit concept stand zou houden.

Wat je in het hele betoog vergeet is dat er om die omslag te kunnen maken er nieuwe verdien modellen ontwikkeld en geïmplementeerd moeten worden. Als dat niet naast elkaar gebeurd is het allemaal enkele een fars. En zeker als er met verhalen over de jaren 30 aan wordt gekomen. het is de 21e eeuw Hans…

Laten we cultuur als een goed voorbeeld nemen nu er in de daar in die sector een kaalslag heeft plaatst gevonden. De culturele elite kent in z’n origine dat de verdeling van resources, aandacht en podium onder enkelen verdeeld kan worden. Een verdien model dat juist het ik stimuleert.

Om de geest te prikkelen heb ik als een onbekende curator mee gedaan om te kijken hoe er op dit voorstel gereageerd wordt. Juist omdat er een omslag moet komen van ik naar meer wij. Buiten dat er een basisinkomen moet komen om dat te bewerkstelligen zal er ook een totale omslag moeten komen in hoe resources verdeeld moeten worden. Kortom het zou democratischer moeten. Daar kun je het toch alleen maar mee eens zijn, toch?

Enfin aansluitend op het concept van de Nederlandse bijdrage aan de 54ste Biënnale van Venetië, waarop de maatschappelijke positie van kunst en de kunstenaar en het idee van gemeenschap en de beleving van cultuur in Nederland opnieuw moeten worden gedefinieerd, neemt ‘Stellingname’ dit gegeven als vertrekpunt.

De hedendaagse kunstenaar moet, als deze bestaansrecht wil hebben, een creatieve ondernemer zijn. Bijna alles is tot een product geworden en ‘bestaansrecht’ lijkt dan ook bijna gelijk te staan aan ‘economische waarde’. Op een bepaald moment is het bestaansrecht van de kunstenaar en zijn werk, volgens veel conservatieve politici, tot een elitaire, bijna nutteloze, marginale, snel te consumeren maatschappelijke bijdrage verworden. Het is maar de vraag of het economische recept dat vanuit de tweede helft van de vorige eeuw ontwikkeld is, namelijk vercommercialiseren en economische groei1, onze welvaart gaat redden. Door de huidige economische crisis is het moeilijk om externe financiële middelen aan te trekken en zijn nieuwe concepten en verdienmodellen evenzeer van belang als het ontwikkelen van een nieuwe visie en van samenwerkingsverbanden. Doordat de kunstenaars met een ‘legacy’ te maken hebben met betrekking tot de begrippen kunst en cultuur, die in de achttiende eeuw geïntroduceerd werden, is de kunstenaar tot op heden een buitenstaander gebleven, iemand die de regels van de dominante cultuur niet kan of wil begrijpen en vanuit z’n werk de bewondering, afkeer en vervreemding visualiseert.
Met het concept ‘Stellingname’ wordt er zowel van de kunstenaars als van het (vak)publiek gevraagd om een houding, een opstelling, een positie of positiebepaling en een standpunt n.a.v. een aantal geformuleerde stellingen2 in te nemen. Geen keuze is ook een keuze.
Met betrekking tot de visualisatie is het doel om vanuit een grote diversiteit aan invalshoeken rondom de thema’s sociaal-maatschappelijk en politiek relevant, kwalitatief hoogstaand werk samen te brengen. En vanuit een uitbundig zintuiglijk vermaak met visie de zintuigen én de geest te gaan prikkelen, om de onderlinge verbondenheid meer inzichtelijk te maken.
En om het podium vanuit het cultureel en economisch perspectief uit de conservatieve ‘old school’ economie van de schaarste te plaatsen. De kunstenaars zelf worden in dezen met de middelen en de infrastructuur die het Mondriaan Fonds ter beschikking stelt om de
infrastructuur te ontwikkelen, in de gelegenheid gesteld om een nationaal, transnationaal en internationaal podium te vinden met de mogelijkheid op lange termijn via microfinanciering financiers en sponsoren te vinden, en om een duurzame relatie aan te gaan met het publiek. Om die relatie met het publiek te maken wordt nieuwe en social media in gezet. En in plaatst van de €450.000 voor 1 kunstenaar te besteden kunnen alle kunstenaars die dat podium kwalitatief aan kunnen op basis van hun eigen stellingname naar de “cultuur consument” en omgekeerd gematched worden.

Hoe dit te doen wilde ik op 7 maart tijdens de “Salon des Refusés”, de bijeenkomst voor al die curatoren die een plan hadden ingediend voor de Nederlandse bijdrage aan de Biënnale van Venetië 2013.

En wat blijkt gisteren kreeg ik een bijzonder kort niets zeggend mail waarin men aangaf dat is dat de 24 inzendingen te weinig waren om de “Salon des Refusés” door te laten gaan. Ehmmmm wetende dat als er minimaal 10 -15 minuten aan ieders concept besteed wordt er zo’n minimaal 6 uur mee gemoeid is. Hoezo is dit dan een te marginale groep?

De beleving die ik in middels met de elite op de diverse fronten heb is dat ze niet redelijk, niet fair zijn en bovendien beschikken ze geen visie op de nieuwe samenleving die we met z’n allen hard nodig hebben.

Hans, als jij dit soort grootse gebaren maakt, lijkt me dat je ook eens mag inventariseren hoe dit in de praktijk ingericht moet worden. Het publieke domein heeft nieuwe verdien modellen nodig. Daar hoor ik je op geen enkele wijze over praten. Nergens lees je over investeren in een nieuwe economie, een Circulaire economie.

Een andere suggestie is het gaan Investeren in een ander manier van kijken op werk en als je buiten dat proces valt. Want tot nu toe komt alles nog voort uit “Wie niet werkt zal niet eten”. Waar dus ook dat gelijkwaardigheidsideaal uit voort is gekomen. Terwijl bij de 21e eeuw mens daarin tegen werk een onderdeel van zijn of haar identiteit is geworden. Dat zorgt al voor een hele ander dynamiek.

Hans besef jeje wel dat het uitgaan van dat gelijkwaardigheid ideaal iets is dat de strijd was uit de 19e en 20e eeuw. Die strijd zou nu moeten gaan om gelijke mogelijkheden voor jong en oud, voor man en vrouw. En dat geeft echt een geheel andere dynamiek.

Kortom, leuk dat je meer naar een wij wil. Om van een ik cultuur naar een wij cultuur over te stappen hebben we ook tools nodig die het verschil dat er tussen mensen is beter te kunnen verduren.  Ook daar hoor ik je ook niet over praten. De wijze waarop het uitgangspunt nu gefaciliteerd wordt lijkt steeds meer een karakter te krijgen van overwegend mannelijke gedomineerde dictatuur.
Dat vanuit een leuk verhaal de zittende elite meer macht gaat geven over de resources.

En Hans een nieuw China hoeft Europa, waar Nederland een onderdeel van is niet te worden. Het kan echt anders, slimmer en beter. Jij zit nu aan de knoppen, laat eens horen hoe je de transitie van ik naar wij wil faciliteren in de praktijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s